|
مهمترين عوامل محيطی درون گلخانه عبارتند از: الف- نور: شدت،مدت
تابش و كيفيت نور برای گياه اهميت دارد. شدت نور لازم در گلخانه، بسته به
نوع گياه فرق میكند. در زمستان كه نور طبيعی كم است میتوان از نور
مصنوعی استفاده كرد، برای اين منظور لامپهای ويژهای به كار میبرند كه
در آينده شرح داده خواهند شد. در تابستان بايد از شدت زياد نور آفتاب در
گلخانه كاست و بدين وسيله دمای گلخانه را كاهش داد. اين كار با پاشيدن
موادی مانند دوغاب آهك روی شيشه گلخانه و يا پوشاندن سطح خارجی آن با حصير
امكانپذير است. مدت تا بش نور به نياز گياهانی كه در گلخانه نگهداری
ميشوند بستگی دارد. برای مثال گياهی مانند بنت قونسل روز كوتاه، گل كيفی
روز بلند و ميخك روز بیتفاوت است. كيفيت نور مربوط به تركيب طول موجهای
نور میشود كه به ويژه هنگام استفاده از نور مصنوعی بايد با نيازهای گياه
برای فتوسنتز(Photosynthesis) يا فتوپريوديسم(Photoperiodism) متناسب
باشد. ب- دما: كنترل
دمای گلخانه بسيار مهم است و با رشد گياه رابطه مستقيم دارد. در
گلخانهها، به دمای شبانه اهميت بيشتری داده میشود. مقدار دمای لازم
بستگی به نوع گياه دارد، برای مثال دمای شبانه برای ميخك و ميمون 10 درجه
سانتيگراد، برای بنت قونسل 15 درجه سانتیگراد و برای گياهان
برگساره(Foliage plants)حدود21درجه سانتیگراد است. دمای روزانه گلخانه در
روزهای ابری، بايد 3 درجه و در روزهای آفتابی 6 تا 9 درجه سانتیگراد
بيشتر از دمای شبانه باشد. دما بر فتوسنتز، تنفس، تشكيل اسيدهای آمينه و
پروتئينها، تبخير و تعرق، رشد و نمو گياهی، گلدهی و رنگ برگ گياهان درون
گلخانه تأثير دارد. پ- رطوبت: از
آنجا كه بسياری از فرآيندهای فيزيولوژيكی و متابوليكی در محيط آبگونه
صورت میگيرند، در زندگی گياهی آب عاملی مهم به حساب میآيد. آبياری در
گلخانه ممكن است از بالا (با دست و يا آبپاشی مكانيكی) و يا از پايين (با
وسايلی كه در زير خاك قرار میگيرند) انجام شود. ت- رطوبت نسبی: رطوبت
نسبی گلخانه در روز بايد بالا نگه داشته شود و در شب كاهش يابد. افزايش
رطوبت نسبی با استفاده از كولرهای آبی يا سيستمهای مهافشانی(Mist
systems) انجام می گيرد. كاهش رطوبت نسبی با استفاده از پنكههای برقی،
باز گذاشتن دريچهها، گرم كردن گلخانه و پوشاندن راهروها با سيمان جهت
كاستن تبخير سطحی، امكانپذير است. ث- تهويه: تهويه
گلخانه از جنبههای گوناگونی اهميت دارد. برای مثال بدين وسيله اكسيژن
لازم برای تنفس تأمين میگردد يا از تجمع گازهای سمی در گلخانه جلوگيری
میشود. ج- خاك: از
عوامل مهم در گلخانه ، خاك است.اهميت خاك در حفظ گياه ، تأمين آب وقسمتی
از مواد غذايی و كودهای آلی در بخش اطلاعات پايه خاك شناسی شرح داده خواهد
شد. سترون كردن خاك يكی از كارهای مهم گلخانهای است كه با استفاده از
گرما (بخار آب، آب گرم و گرمای خشك) و مواد شيميايی فرم
آلدئيد(Formaldehyde) كلروپيكرين يا گاز اشك آور(Chloropicrin (tear gasو
متيل برومايد(Methyl bromide) انجام میشود. |
