|
تهویه حاک و رشد نبات |
|
|
تهويه خاک و رابطه آن با رشد گياه: هوای اتمسفر از 79 درصد ازت، 21 درصد اکسيژن و 0.03 درصد دیاکسيدکربن تشکيل شده است. هوای خاک به دليل تنفس ريشه گياهان و ساير موجودات زنده دارای مقدار کمتری اکسيژن و مقدار بيشتری دیاکسيدکربن بوده و به طور معمول مقدار دیاکسيدکربن آن 10 تا 100 برابر دیاکسيدکربن هوای اتمسفر و اکسيژن آن کمی کمتر از هوای اتمسفر می باشد. ازت آن تقريباً ثابت و همان 79 درصد است. اختلاف فشار گازهای مذکور موجب انتشار گاز اکسيژن از اتمسفر به طرف خاک و دیاکسيدکربن از خاک به طرف اتمسفر شده و تبادلات گازی حاصل معمولاً به حدی است که کمبود اکسيژن و سميت گاز دیاکسيدکربن درخاک ايجاد نمی شود. انتشار يا پخشيدگی گازها ارتباطی با اندازه خلل و فرج نداشته بلکه تابع حجم کل خلل و فرج مملو از هوا می باشد. بنابراين تهويه ناقص خاکها بيشتر به دليل وجود رطوبت اضافی می باشد تا اندازه يا حجم کل خلل و فرج مثلاً در خاکهای رسی در حالت مرطوب به دليل وجود آب اضافی مسيرها يا کانالهای عبور هوا محدود يا منقطع گشته و در نتيجه پديده پخشيدگی نمی تواند به طور کامل صورت گيرد. سرعت پخشيدگی گاز اکسيژن در آب 10000 مرتبه کمتر از سرعت پخشيدگی آن در هوا می باشد. بنابراين هرچه ميزان رطوبت خاک افزايش يابد زمان رسيدن اکسيژن به سطح ريشه گياه طولانی تر شده و نهايتاً منجر به اختلالات تنفسی ريشه گياه می گردد. طبق آزمايشهائی که صورت گرفته است هنگامی که سرعت پخشيدگی گاز اکسيژن به کمتر از 8- 10×20 گرم در سانتی متر مربع در ثانيه برسد، نفوذ و رشد ريشه اکثر گياهان متوقف می گردد. معمولاً هنگامی که خاک از آب اشباع می گردد ابتدا کمبود اکسيژن ظاهر شده و سپس گياه می ميرد. |
|
|
|
|