شرکت سبز گستر کارمانیا

خزان‌كننده‌ها درختانی هستند كه همه ساله برگ‌های خود را از دست داده و معمولاً از اواخر پاييز تا اوايل بهار شاخه‌های بدون برگ و برهنه دارند. برخی نيز مانند شاه بلوط هندی (Aesculus hippocastanum) برگ‌ريزان را در اواخر تابستان شروع كرده و دو فصل كامل بدون برگ هستند. گروهی نيز مانند جوال‌دوزك(Catalpa bignonioedes) برای مدت بسيار كوتاهی برگ‌ريزان خارج از فصل دارند.

خزان‌كننده‌ها با تنوع بافت، رنگ و تركيب برگ‌ها در فصول مختلف از زيباترين گياهان فضای سبز محسوب می‌شوند. بعلاوه گل‌ها و ميوه‌های گوناگون آنها كاربردی بسيار وسيع در طراحی فضای سبز دارند. گونه‌ها و واريته‌های زيادی از خزان‌كننده‌ها به بازار عرضه شده كه جوابگوی هر ذوق و سليقه و شرايط اقليمی مختلف است.

  1- افرای سياه يا افرا زبان‌گنجشكی : Acer negundo     

اين درخت به دليل كاربرد پوشاننده، كنترل فرسايش خاك، نتيجة فوری به علت رشد سريع و همچنين جنبه زيبايی شكل برگ آن و مقاومت به خشكی و نياز كم به آب در طراحی فضای سبز حائز اهميت می‌باشد.  در باغ‌های جديد‌التأسيس برای ايجاد پوشش سريع كاشت می‌شود تا درختان پرعمر و كند رشد به ثمر برسند.زيرا اين درخت دارای عمر كوتاه می‌باشد. واريته‌های جديد اين درخت با برگ‌های نقره‌ای، طلايی و ابلق بسيار زيباست و كاربرد فراوان دارد.

ارتفاع اين درخت بين 20-15 متر و قطر تاج پوششی آن بين 30-20 متر می‌رسد. و اين درختی است با تاج متراكم كه شاخه‌های آن از نزديك زمين می‌رويد. پوست تنه قهوه‌ای مايل به خاكستری و نازك با ترك‌های توری‌شكل است برگ‌ها متقابل 5-3 برگچه‌ای، برگچه‌ها نوك‌تيز با دندانه‌های نامنظم به طول 10-5  سانتی‌متر و پهنای 5-4 سانتی‌متر. رنگ برگ‌ها سبز كدر است كه در پائيز به رنگ زرد در می‌آيد.

گل‌ها كوچك سبز رنگ است و ارزش زينتی ندارد. ميله پرچم طويل و قرمز آن در اوائل فروردين ظاهر شده و تاج درخت به رنگ قرمز ديده می‌شود. ميوه به شكلV و بالدار است و در تابستان ظاهر شده و در طول زمستان به شاخه باقی می‌ماند. ميوه‌ها فندقه بالدار دوتائی و به طول 5-4 سانتی‌‌متر به صورت خوشه‌ای آويزان هستند. طول خوشه‌ها 20-15 سانتيی متر است.

افرای سياه، گرما و سرما(حتي در ارتفاعات بالا) و آب‌ و هوای خشك و نيمه‌خشك را به خوبی تحمل مي‌كند اما در نواحی معتدله و مرطوب شكننده و ناموزون می‌شود همچنين بهترين رشد را در خاك لومی غنی با زهكش خوب دارد، البته خاك فقير و خشك را نيز تحمل می‌‌كند به تابش مستقيم نور خورشيد مقاوم اما بايد از جريان شديد باد محفوظ باشد.

2- افرای برگ‌پنجه‌ای- افرای ژاپنی : Acer palmatum    

اين درخت به دليل حالت رشد، شكل برگ، رنگ قرمز برگ‌ها در پاييز، حالت زيبا در زمستان بصورت تك‌درخت، مناسب كاشت در چمن، مجاورت جويبار، پاسيو و گلدان در طراحی فضای سبز كاربرد دارد. اين درخت شاخه‌های موزون و شكيل و برگ‌های سبز روشن، با بريدگی‌های عميق، ظريف و كوچك دارد كه قبل از ريزش در پاييز به رنگ قرمز تند درمي‌آيد.زيبايی و جذابيت منحصر به فرد اين درخت در زمستان هنگامی كه شاخه‌های باريك و بدون برگ آن با طرح زيبايی خودنمايی می‌كنند تشديد می‌گردد.

واريته‌های گوناگونی از اين درخت وجود دارد. برخی دارای برگ‌های نخ مانند با بريدگی‌های خيلی عميق و گروهی برگ‌های زرد تا برنزی، سرخ تا بنفش دارند هركدام از اين واريته‌‌ها می‌توانند درختانی مناسب برای سطوح كوچك چمن و پاسيوها مورد استفاده قرارگيرند. كليه اين واريته‌ها را می‌بايست از تابش مستقيم نور خورشيد و باد محفوظ داشت.

ارتفاع اين درخت بين 7-3 متر و قطر تاج پوششی آن بين 9 -2.5 متر می‌رسد و اين درختی است كوچك زيبا و آراسته با شاخه‌های نامنظم و باريك و پوست قهوه‌ای مايل به خاكستری كه دارای برگ‌های ساده، متقابل، چندقسمتی با بريدگی‌های عميق و دندانه‌های مضاعف كه طول و پهنای برگ‌ها 10-5 سانتی‌متر می‌باشد.برگها بسيار ظريف و نازك هستند. اول بهار، زمانی كه باز می‌شوند دارای رنگ صورتی و بعد به رنگ سبز روشن و براق درآمده و در پاييز سرخ براق می‌شوند. فندقه‌‌های بالدار آن به شكلv به طول 2 سانتی‌متر كه در تابستان آشكار می‌شود و در طول زمستان به روی درخت باقی می‌ماند. 

افرای برگ‌پنجه‌ای گرما و سرما را حتی در ارتفاعات بالا به خوبی تحمل كرده و خاك لومی مرطوب با زهكش خوب كه به آن مقدار زيادی هموس افزوده شده باشد را همراه با مكان‌های نيمه سايه و محفوظ از باد را ترجيح می‌دهد.

3- كركف(Karkaf) يا افرای چناری :

اين درخت به خاطر شكل برگ،رنگ زرد درخشان در پاييز و سايه‌دار بودن آن و همچنين مناسب كاشت بصورت تك‌درخت در سطوح چمن با تاج گسترده متراكم با برگ‌های سبز درخشان بزرگ با سايه‌انداز وسيع مناسب كاشت در فضاهای سبز می‌باشد.

در پاييز،برگ‌های زيبای آن منظره باشكوهی ايجاد می‌‌كند و قبل از ريزش به رنگ زرد درخشان درمی‌آيد. به دليل سهولت رشد در شرايط مساعد و نامساعد در هر خاكی،كاربرد وسيعی در طراحی باغ‌ها دارد. ارتفاع كركف يا افرای چناری بين 18-7.5 متر و قطر تاج پوششی آن بين 15-6 متر است.

اين درخت دارای تاج كروی متراكم وهمچنين شاخه‌های بزرگ و گسترده، پوسته تنه قهوه‌ای بسيار تيره تقريباً سياه‌رنگ و همچنين برگ‌های ساده و متقابل و چندقسمتی با بريدگی‌های عميق و دارای دندانه‌های تيز می‌باشد. درازا و پهنای برگ‌ها 15-7 سانتيی متر است. برگ‌ها سبز روشن و درخشان بوده و قبل از ريزش در زمستان زرد درخشان می شود.

گل، زرد مايل به سبز و بصورت خوشه‌ای است كه قبل از بازشدن برگ‌ها در بهار ظاهر می‌شوند. فندقه‌های V شكل بالدار آن به طول 5-4 سانتی متر در تابستان ظاهر و در طول زمستان بر روی درخت باقی می‌مانند.

اين درخت گرما و سرما را حتی در ارتفاعات بالا به خوبی تحمل كرده و در انواع گوناگون خاك‌ها به خوبی رشد می‌كند ولی خاك‌های لومی سبك با زهكش خوب، بهترين محيط برای رشد آن می‌باشد. اين گياه به خاك‌های قليايی مقاوم بوده و شرايط خشكی وكم‌آبی را به خوبی تحمل می‌كند.

4- افرای قرمز : Acer rubrum   

برگ، گل، ميوه و مجموعاً رنگ‌آميزی سرخ و نارنجی پاييزی همچنين به خاطر سايه‌ آن، مناسب بودن كاشت در حواشی خيابان،همچنين سطوح چمن، كنار آب و تك‌درخت آن را به عنوان درختی زيبا در طراحی فضای سبز مطرح كرده است.

اين درخت در اوايل بهار بخاطر گل‌های قرمز و فراوان به تاج نمايی زيبا از قرمز را به نمايش می‌گذارد. پس از آن برگ‌های قرمزرنگ شروع به رشد كرده و به تدريج به رنگ سبز درخشان تبديل می‌شوند. دمبرگ و رگبرگ‌ها و شاخه‌های جوان همچنان قرمز باقی می‌مانند.

در تابستان ميوه‌های قرمزرنگ در لابه‌لای برگ‌ها رشد می‌كنند. افرای قرمز جزو اولين درختانی است كه خزان می كند. برگ‌ها قبل از ريزش تبديل به رنگ نارنجی و مجدداً قرمز می‌شوند. بهترين مكان برای رشد آن در كنار آب می‌باشد.

ارتفاع اين درخت بين 30-15 متر و قطر تاج پوششی آن بين 24-12 متر است. از ديگر خصوصيات اين درخت تاج متراكم و بيضوی شكل و شاخه‌های راست و قامت افراشته، پوسته تنه خاكستری تيره و پوسته‌پوسته است. دارای برگ‌ها ساده و متقابل و چند قسمتی و دندانه‌های نامنظم بوده و درازا و پهنای برگ‌ها بين 10-5 سانتی‌متر می‌باشد. برگ‌ها، در ابتدای رشد قرمزرنگ و به تدريج در قسمت بالايی به رنگ سبز كم‌رنگ درخشان و در قسمت زيرين به رنگ سبز مايل به خاكستری درمی‌آيند.

گلها كوچك و قرمز و قبل از باز شدن برگ‌ها شكوفا می‌شوند. ميوه‌ها فندقه‌های بالدار قرمز به شكل V در تابستان منظره بديعی را در كنار برگ‌های سبز روشن ايجاد می‌‌كند. دانه‌‌ها تدريجاً تغيير رنگ داده و در طول زمستان بر روی درخت باقی می‌ماند.

افرای قرمز سرما و گرمای مرطوب را به خوبی تحمل، اما در برابر گرمای خشك حساس می‌باشد. خاك لومی، مرطوب و غنی را ترجيح می‌‌دهد ولی خاك قليايی را نيز تحمل می‌كند. تابش مستقيم نور خورشيد و شرايط ساحلی را تحمل كرده و در مقابل غرقابی شدن مقاوم است،اما بادهای شديد را تحمل نمی‌كند.

5- افرای خاكستری(نقره‌ای) : Acer saccharinum    

رنگ‌آميزی برگ‌های اين درخت از زرد كم‌رنگ تا زرد پررنگ زيبايی خاصی به آن داده است. اين درخت به خاطر خاصيت پوشانندگی، سايه، مورد استفاده در سطوح چمن و حواشی آب و آبنماها و بركه و رودخانه‌‌ها، و همچنين كاشت بصورت تك‌درخت مناسب در طراحی‌های فضای سبز می‌باشد.

درختی است افراشته با تاج گسترده و فرم باز و دارای برگ‌های درشت و نازك و چند قسمتی با بريدگی‌های عميق است. بهترين اقليم رويش آن مناطق سرد است. ارتفاع اين درخت بين 30-18 متر و قطر تاج پوششی آن بين 30-15 متر است. درختی است قوی با تاج گسترده و قامت برافراشته كه دارای شاخه‌های باريك و متعدد است. پوست تنه در جوانی خاكستری رنگ و صاف است و با افزايش سن قهوه‌ای مايل به قرمز و پوسته‌پوسته می‌شود.

اين درخت دارای برگ‌های ساده و متقابل با دندانه‌های مضاعف و برش‌های عميق و درازا و پهنای برگ‌ها بين 17-15 سانتی‌متر می‌باشد. رنگ روی برگ‌ها سبز روشن و زير آنها نقره‌ای رنگ است كه قبل از ريزش پاييزی به رنگ زرد تبديل می‌شوند.

اين درخت دارای گلهای زرد مايل به سبز و خوشه‌ای است كه در فصل بهار شكوفا ولی اهميت زينتی چندانی ندارد. ميوه فندقه‌های بالدار V شكل‌آن به طول 6-5 سانتی‌متر است كه ارزش زينتی نداشته و در فصل تابستان ظاهر می‌شوند و در طول زمستان نيز بر روی درخت باقی می‌مانند.

افرای خاكستری يا همان افرای نقره‌‌ای گرما و سرما را در ارتفاعات زياد نيز تحمل و در انواع مختلف خاك رشد می‌كند، ولی خاك لومی غنی با زهكش خوب را ترجيح می‌دهد. تابش مستقيم نور خورشيد را تحمل كرده و در نيم سايه نيز رشد می‌كند،اما می‌بايست آن را از بادهای شديد محافظت كرد.

6- ال (زغال اخته): Cornus florida

زغال اخته ویژگی های زیبا شناختی فراوانی دارد که می توان از آنها گل، میوه، رنگ پاییزی، زیبایی حالت رشد در زمستان و پوست تنه را نام برد. کاربرد زغال اخته در حواشی خیابان، سطوح چمن،کنار آب، پاسیو، گلدان و تک درخت است.

14- شاه‌ بلوط سرخ هندی : Aesculus carnea     

جنبه زيبايی اين درخت، حالت رشد،و گلهای سرخ خوشه‌ای آن است. می‌توان اين درخت را به عنوان سايبان حواشی خيابان‌‌ها و همچنين بصورت تك‌درخت بر سطح چمن كاشت نمود.

درختی است افراشته با تاج مدور حالت رشد اين درخت منظره بديعی در نظر بيننده ايجاد می‌نمايد. دارای گل‌های قرمز روشن و قرمز تيره كه در اواخر بهار شكوفا می‌شوند.

ارتفاع اين درخت بين 12-9 متر و قطر تاج پوششی آن بين 9-7 متر است و دارای تنه مستقيم و افراشته همچنين دارای برگ‌های سبز روشن، متقابل و پنجه‌ای مركب، متشكل از 5 برگچه به طول 20-15 سانتی‌متر و پهنای 7-4 سانتی‌متر با دندانه‌های ظريف می‌باشد كه در اوايل پاييز ريزش می‌كنند.

در اوايل بهار گلهاری بسيار زيبای اين درخت كه از قرمز روشن تا قرمز تيره می‌باشند به پهنای 3-2 سانتی‌متر بصورت پانيكول مثلثی شكل به ازای 20-12 سانتی‌متر در تمام سطح تاج درخت شكوفا می شوند.

ميوه‌های خاردار، كروی، قهوه‌ای رنگ به درازای 4-3 سانتی‌متر تا اواخر پاييز زينت‌بخش شاخه‌های برهنه اين درخت است.

اين درخت گرما را تحمل كرده ولی در محيط‌های خشك رشد خوبی نداشته و حتی شادابی خود را نيز از دست می‌دهد. در مقابل بهترين رشد را درون خاكهای مرطوب با زهكش خوب دارد تا حدی خشكی خاك را تحمل می‌كند. و در تابش مستقيم نور خورشيد رشد خوبی داشته اما بادهای شديد را تحمل نمی‌كند.

15- شب خسب (ابریشم قرمز): Albizzia Julibrissin

جنبه های زیبایی این درخت برگ و گل آن است. شب خسب دارای کاربرد سایبان، پوشش سریع و می توان آن را به صورت تک درخت در فضای سبز و همچنین درگلدان کاشت نمود. این درخت دارای تاجی گسترده و تنه چند شاخه است.نام درخت ابریشم به دلیل برگهای مرکب و ظریف و ابریشم مانند آن است. گلهای آن در گل آذینی کروی صورتی یا قرمز و پرزدار است که بتدریج در تابستان شکوفا شده و برای مدت طولانی گلدهی ادامه پیدا می کند. درخت ابریشم قرمز شرایط نامساعد را به خوبی تحمل کرده و در فضای محصور گلدان نیز رشد خوبی دارد.

ارتفاع ابریشم قرمز بین 6 تا 10 متر و قطر تاج پوششی آن از 4 تا 24 متر متفاوت است. درختی است با تاج متراکم و گسترده و ساقه های کوتاه که شاخه های سنگین آن با فاصله کم از زمین و به شکل مطبق با فواصل زیاد از یکدیگر بر تنه درخت می رویند. پوست تنه صاف و خاکستری تیره است.

برگهای آن متناوب و مرکب بطول 7.5 تا 20 سانتی متر و به پهنای 10 تا 12 سانتی متر بوده که دارای 4 تا 15 جفت شاخه ثانویه بوده که هر یک از 10 تا 30 جفت برگچه بسیار کوچک به طول 0.6 تا 0.9 سانتی متر برنگ سبز تیره تشکیل شده است.

گلهای آن توده ای از پرچم های صورتی پرزدار بصورت توپی به قطر 2 تا 3 سانتی متر در خوشه انتهایی می باشند که در اواخر بهار تا مردادماه و به صورت مقطعی تا پاییز نمایان می شود. میوه به شکل نیام های بزرگ تسمه مانند بطول 12 تا 15 سانتی متر در فصل پاییز خودنمایی می کند. این گیاه دارای ریشه عمیق و رشد سریع بوده و آب و هوای گرم و حتی سرمای صفر درجه را تحمل می نماید.

16- درخت عرعر : Ailanthus Altissima  

درختی دوپايه، سريع‌الرشد با تاج متراكم است كه بخاطر زيبايی برگ و ميوه مناسب فضا‍‍ ی سبز و به دليل خصوصيات سايبان، پوشش، مناسب كاشت در كنار آب، كنترل فرسايش خاك، پوشش سريع و تك‌درخت مورد استفاده در طراحي‌های فضای سبز مي‌باشد.

برگ‌های انبوه شبيه به گياهان حاره‌ای دارد. برای ايجاد سايه و پوشش سريع در باغ‌های تازه احداث شده تا زمانی كه درختان اصلی رشد می‌كنند بسيار مناسب است. دليل اينكه،اين گياه در شرايطی كه گياهان ديگر زنده نمی‌مانند، می‌تواند به حيات خود ادامه دهد، مقاومت زياد آن به گرما، سرما، باد، مه غليظ، خاك‌های مرطوب، خاك‌های خشك يا شور و حشرات و بيماری‌ها است.

ميوه قرمز و بالدار اين گياه دوپايه فقط بر درخت ماده می‌رويد و با ريزش بذر خود تكثير می‌يابد و در نگهداری فضای سبز مشكل‌ساز است. جنس نر اين گياه دارای بوی ناخوشايند است و به همين خاطر در فضای سبز توصيه نمی‌شود. واريته‌هايی از اين درخت وجود دارد كه برگ‌های جوان قرمز و ساقه بنفش و ميوه قرمز روشن دارند.

ارتفاع درخت عرعر بين 20-9 متر و قطر تاج پوششی آن بين 20-12 متر است كه ارتفاع زياد آن را  درختی بلند با تاج متراكم و مسطح نمايان می‌كند. پوست تنه صاف و قهوه‌ای روشن كه برش‌های طولی، نمايی راه‌راه به تنه می‌دهد.

اين درخت دارای برگ‌های كامل و متناوب و مركب به طول 90-30 سانتي‌متر و متشكل از 30-11 برگچه به طول 12-7 سانتی‌متر و پهنای 5-3 سانتی‌متر كه برگ‌ها در جوانی قرمز و بعد از رشد كامل به رنگ سبز روشن تغيير می‌يابند.

گل‌های نر و ماده بر دو پايه رشد می‌كنند و گلهای نر بوی بدی دارند و پانيكول‌های انتهايی گلهای هر دو جنس بزرگ به رنگ زرد كم‌رنگ كه در بهار شكوفا می‌شوند.

ميوه‌ها، فندقه‌های بالدار زرد روشن تا قرمز مسی به طول 4 سانتی‌متر كه بالهای آنها تقريباً به شكل پروانه (ملخ) هواپيما به هم چسبيده‌اند برای گل‌‌آرايی و تزئينات داخل ساختمان می‌توان از آن استفاده كرد.

17- فندق: Corylus maxima

میوه و برگ از زیبایی های درخت فندق است. فندق را در باغهای میوه و یا بصورت تک درخت درگلدان می کارند. شکل هرس گلدانی آن در طراحی باغ مد نظر طراحان می باشد. ارتفاع فندق 4 تا 9 متر و قطر تاج پوششی آن از 3 تا 7 متر متغیر است. فندق درختی است قوی و استوار با فرم باز و خمره ای شکل برگها ساده و متناوب، چند لوبه با دندانه های ریز به طول 7 تا 11 سانتی متر و پهنای 5 سانتی متر به رنگ سبز درخشان و کمی پرزدار است. در فندق شاخه ها نیز پرزدار می باشند. گلها به رنگ سفید مایل به سبز به صورت خوشه های پراکنده بوده که قبل از برگها بر روی شاخه های جانبی نوک تیز یکساله از اوایل اسفند تا اوایل اردیبهشت ماه ظاهر می شوند. و هیچ ارزش زینتی ندارند.

18- گردوی آمریکایی (پی کان): Carya illinoensis

گردوی آمریکایی به دلیل داشتن میوه، حالت رشد، رنگ طلایی زیبای پاییزی و همچنین کاربرد سایبان، و قابلیت کاشت بر سطح چمن در طراحی فضای سبز از اهمیت خاصی برخوردار است.

پی کان درختی است بلند، افراشته و پرطاقت و دارای شاخه های سنگین و پیچ خورده و برگ سبز روشن و سایه انداز متوسط.

ارتفاع گردوی آمریکایی از 18 تا 45 متر و قطر تاج پوششی از 12 تا 20 متر متغیر است. پوست تنه قهوه ای روشن با شکافهای عمیق و نامنظم و برگها متناوب و مرکب به طول 30 تا 45 سانتی متر و دارای 10 تا 15 برگچه با دندانه های ریز به طول 10 تا 15 سانتی متر و پهنای 2 تا 7 سانتی متر که قبل از خزان به رنگ طلایی شفاف درمی آیند.گلها ارزش زینتی نداشته اما میوه خوراکی قهوه ای مایل به قرمز یا قهوه ای روشن به صورت کشیده وباریک و صاف به طول 2 تا 4 سانتی متر با پوستی نازک دارای ارزش زینتی می باشد. این گیاه گرما را ترجیح داده و برای میوه دادن به هوای گرم تابستانی نیاز دارد.

19- ممرز  : (carpinus betulus) 

جنبه های زیبایی ممرز حالت رشد و برگ آن است و می توان آن را به عنوان پرچین و پوشاننده و تک درخت در فضاهای سبز کاشت نمود.

گیاهی است با تاج متراکم و بوته مانند با پوست تنه ساق خاکستری و برگهای سبز درخشان و براق که می تواند به شکل یک پرچین خوب و موثر فرم داده شود.طراحان باغ با سلیقه های متفاوت می توانند از واریته های گوناگون برگ به شکل برگ بریده، بلوطی و بنفش و همچنین حالتهای مختلف رشد هرمی و ستونی باریک از آن استفاده کنند.

                                                                                                    ادامه مطالب بزودی وارد خواهد  شد.